RDG5950096_web1

เติมความแข็งแรงให้ลำต้นอ้อยด้วยธาตุอาหาร (ซิลิคอน) ป้องกันแมลงศัตรูพืช

“อ้อย” ถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญอย่างหนึ่งของประเทศไทย อุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลสามารถสร้างรายได้มากถึงกว่าปีละ 250,000 ล้านบาท (ในปี 2559) อ้อยเป็นพืชที่โตไว ไม่ต้องการการดูแลรักษามากและสามารถปลูกได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย อย่างไรก็ตามปัญหาที่สำคัญของเกษตรกรไร่อ้อยคือการแพร่ระบาดของแมลงศัตรูพืชจำพวก “หนอนกอลายจุดเล็ก” หนึ่งในวิธีการกำจัดคือการเพิ่มความแข็งแรงให้กับผนังเซลล์ของต้นพืช ด้วยอาหารเสริมจำพวกซิลิคอน แต่มีหลักการทำงานอย่างไร และควรใช้ปริมาณเท่าไหร่ บทความนี้มีคำตอบ…

แมลงศัตรูอ้อย

จากการศึกษาและรวบรวมแมลงศัตรูอ้อยในปี พ.ศ. 2525 โดย รศ.โกศล เจริญสม พบว่าแมลงศัตรูอ้อยที่มีความสำคัญและพบอยู่บ่อยครั้งในประเทศไทย มีประมาณ 30 ชนิด โดยแมลงศัตรูอ้อยที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผลผลิตมีประมาณ 10 ชนิด ซึ่งเกิดขึ้นในบางท้องที่และบางฤดูกาลเท่านั้น ซึ่งแมลงศัตรูอ้อยสามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มต่างๆ ดังนี้ 1) แมลงศัตรูในกลุ่มด้วง 2) แมลงในกลุ่มเพลี้ยและมวน และ 3) แมลงศัตรูอ้อยในกลุ่มผีเสื้อ อย่างไรก็ตาม แมลงศัตรูอ้อยที่ก่อปัญหามากในประเทศไทยคือ หนอนเจาะลำต้นและยอดอ้อย ซึ่งเป็นแมลงศัตรูอ้อยในกลุ่มผีเสื้อ ที่สร้างความเสียหายอย่างมากให้กับแหล่งปลูกอ้อย โดยเฉพาะหนอนกอลายจุดเล็ก หนอนกอลายใหญ่ และหนอนเจาะลำต้นและยอดอ้อยสีชมพู (Sesamia inferens) ที่สามารถลงทำลายอ้อยและเคยสร้างความเสียหายเกือบ 100% ให้กับบางพื้นที่ในภาคเหนือของประเทศไทย การเข้าทำลายในระยะแรกจะสังเกตเห็นได้ยาก จะทราบต่อเมื่ออ้อยถูกทำลายไปแล้ว หนอนเจาะเข้าทำลายทั้งหน่อ ส่วนยอด และลำต้นอ้อย ทำให้เกิดอาการยอดแห้งตาย

การป้องกันกำจัดหนอนกออ้อย

การป้องกันกำจัดหนอนกออ้อย ปัจจุบันกรมวิชาการเกษตรได้แนะนำให้ปล่อยศัตรูธรรมชาติ เช่น แตนเบียนหนอนโคทีเซีย แตนเบียนไข่ทริโคแกรมม่า และการใช้สารเคมีกำจัดแมลงในกลุ่มไดลต้าเมทริน ไซเปอร์เมทริน ฉีดพ่นในแปลงที่พบการระบาด แต่อีกแนวทางหนึ่งนอกจากการใช้สารกำจัดศัตรูพืชและการใช้ชีววิธีในการควบคุมแมลงศัตรูอ้อย คือการเสริมธาตุอาหารให้กับพืช สารประกอบที่มีความสำคัญนั้นคือ “ซิลิคอน” โดยซิลิคอนจะช่วยเพิ่มความแข็งของเนื้อเยื่อและลดความสามารถในการทำลายเนื้อเยื่อพืช เนื่องจากตัวอ่อนของหนอนผีเสื้อยังมีกรามขนาดเล็กและไม่แข็งแรงพอที่จะกัดเข้าไปในเนื้อเยื่อของพืชได้ ประกอบกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพอุณหภูมิ ความชื้นภายนอก รวมทั้งโรคและศัตรูธรรมชาติ การที่หนอนผีเสื้อไม่สามารถกัดแทะพืชและเข้าไปอาศัยอยู่ในลำต้นอ้อยได้จึงเป็นระยะวิกฤตที่จะทำให้มีอัตราการตายสูงยิ่งขึ้นนอกเหนือจากการตายที่เกิดจากขาดแคลนอาหาร

นอกจากนี้ซิลิคอนยังทำหน้าที่เจือจางหรือลดคุณภาพของธาตุอาหารที่แมลงจะดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย จากการที่แมลงไม่สามารถย่อยวัตถุที่กัดกินเข้าไปได้ ทั้งนี้ประโยชน์ของการสะสมซิลิคอนยังมีอีกมากมาย เช่น การเพิ่มจำนวนของกออ้อยและเพิ่มปริมาณน้ำตาล ช่วยส่งเสริมการสังเคราะห์แสงเนื่องจากจะลดการเป็นจุดสีน้ำตาลที่เกิดจากแสงอาทิตย์ การยับยั้งการเปลี่ยนรูปของน้ำตาล ลดการสูญเสียความชื้นจากกระบวนการหายใจ และยังช่วยเสริมการทำงานของสารประกอบจำพวก Phenol และ Phytoalexins ที่ทำหน้าที่เป็นตัวป้องกันศัตรูพืช

หลายท่านอาจสงสัยว่า… แล้วพืช กับซิลิคอน จะเกี่ยวข้องกันได้อย่างไร…. ถ้าอธิบายให้เข้าใจง่ายๆ คือ พืชสามารถดูดซิลิคอนเข้าไปใช้ในรูปของ Monosilicic acid, Si(HO4) และเคลื่อนย้ายไปยังบริเวณส่วนยอดโดยกระบวนการ Transpiration stream (การสูญเสียน้ำทางปากใบ) จากนั้นจะเกิดกระบวนการรวมอนุภาคให้มีขนาดใหญ่ (Polymerized) และตกตะกอนอยู่ในรูปของ Silica gel ปริมาณความแตกต่างของซิลิคอนที่เป็นองค์ประกอบในพืชจะแตกต่างกันขึ้นอยู่กับชนิดของพืช โดยจะมีค่าระหว่าง 0.1% -10% ของน้ำหนักแห้ง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความสามารถในการดูดซึมซิลิคอนเข้าไปในลำต้น รวมถึงความสามารถในการสะสมซิลิคอนยังขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ของพืชอีกด้วย

การใช้ซิลิคอนป้องกันกำจัดหนอนกออ้อย

จากการศึกษาอิทธิพลของการใช้ซิลิคอนต่อการเข้าทำลายของหนอนกอลายจุดเล็ก โดยมุ่งเน้นศึกษาที่อัตราการใช้ซิลิคอนในระดับต่างๆที่มีผลต่อการเข้าทำลายของหนอนกอลายจุดเล็ก ดังนี้
กรรมวิธีที่ 1 ไม่ใส่สารซิลิคอน ใส่ปุ๋ย
กรรมวิธีที่ 2 ซิลิคอนอัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่
กรรมวิธีที่ 3 ซิลิคอนอัตรา 100 กิโลกรัมต่อไร่
กรรมวิธีที่ 4 ซิลิคอนอัตรา 150 กิโลกรัมต่อไร่
กรรมวิธีที่ 5 พ่นสารฟิโพรนิล 5% SC (Suspension Concentrate) อัตรา80 มิลลิลิตร/ไร่ 2 ครั้ง เมื่ออ้อยอายุ 20 และ 40 วัน
กรรมวิธีที่ 6 ไม่ใส่สารซิลิคอน ไม่ใส่ปุ๋ย

โดยทั้งหมดศึกษากับอ้อยพันธุ์ขอนแก่น 3 ในแปลงอ้อย ต.ดงดินแดง อ.หนองม่วง จ.ลพบุรีและทำการสุ่มนับและการบันทึกผลโดยดำเนินการในแปลงอ้อยอายุ 1 – 4 เดือน (ระยะแตกกอ) โดยทำการตรวจนับอ้อยที่แสดงอาการยอดเหี่ยว หลังจากใช้ซิลิคอนที่ 30, 45 และ 60 วัน

จากผลการทดลองพบว่า ที่อายุ 30 วันหลังจากอ้อยงอก ทุกกรรมวิธีมีร้อยละการเข้าทำลายของหนอนกอลายจุดเล็กไม่แตกต่าง แต่เมื่ออ้อยมีอายุ 45 หลังงอก พบว่ากรรมวิธีที่มีการใส่สารซิลิคอนทุกอัตรามีการเข้าทำลายของหนอนกอระหว่าง15.23 – 16.33 ซึ่งน้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเทียบกับกรรมวิธีควบคุมที่ 1 และกรรมวิธีควบคุมที่ 6 ที่มีการเข้าทำลายร้อยละ 25.93 และ 18.57

เมื่ออ้อยมีอายุ 60 วัน พบว่ากรรมวิธีที่ 4 ที่ใส่สารซิลิคอนในอัตรา 150 กิโลกรัมต่อไร่ มีการเข้าทำลายของหนอนกอลายจุดเล็กเท่ากับ 12.84 ซึ่งไม่ต่างจากการฉีดพ่นสารฟิโปรนิลที่มีร้อยละการเข้าทำลายเท่ากับ 13.97 และการใช้สารซิลิคอนในอัตรา 150 กิโลกรัมต่อไร่ มีการเข้าทำลายของหนอนกอลายจุดเล็ก น้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเทียบกกับกรรมวิธีที่ใส่สารซิลิคอนในอัตรา 50 และ 100 กิโลกรัมต่อไร่ ที่มีการเข้าทำลายร้อยละ 16.00 และ 18.16 ตามลำดับ ทั้งนี้พบการเข้าทำลายของหนอนกอลายจุดเล็กมากที่สุดในกรรมวิธีควบคุมที่ 1 และกรรมวิธีควบคุมที่ 6 โดยมีร้อยละการเข้าทำลายเท่ากับ 19.48 และ 20.67 และเมื่อทำการวิเคราะห์ความเสียหายที่ลดลงโดยเทียบระหว่างกรรมวิธีควบคุมที่ 6 และกรรมวิธีที่ใช้ซิลิกอนอัตรา 150 กิโลกรัมต่อไร่ พบว่าสามารถลดความเสียหายจากการทำลายของหนอนกอได้มากถึงร้อยละ 42.99

ผลการควบคุมหนอนกออ้อยแสดงได้ชัดเจนและคงประสิทธิภาพที่ 75 วัน หลังอ้อยงอก โดยทุกกรรมวิธีทีใช้ซิลิคอนมีการทำลายของหนอนกออ้อยน้อยกว่ากว่ากรรมวิธีควบคุม ซึ่งจากข้อมูลข้างต้นนี้ สรุปได้ว่ากรรมวิธีที่มีประสิทธิภาพดีที่สุดในการลดการเข้าทำลายของหนอนกออ้อยคือการใช้ซิลิคอนที่อัตรา150 กิโลกรัมต่อไร่

นอกจากนี้ยังพบว่า การใช้ซิลิคอนเพื่อลดการเข้าทำลายของหนอนกอลายจุดเล็กสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูชนิดอื่นๆ ของอ้อยได้ เช่น การป้องกันแมลงปากดูด เพลี้ยจักจั่นพาหะโรคใบขาวอ้อย เพลี้ยแป้งและเพลี้ยอ่อน ซึ่งการที่ซิลิคอนสะสมในผนังเซลล์พืชส่งเสริมให้พืชมีความแข็งแรงลดการเข้าทำลายของแมลงปากกัดซึ่งเป็นแมลงที่มี Mandible ที่แข็งแรงได้ ดังนั้นย่อมมีความเป็นไปได้ในการลดการเข้าทำลายของแมลงพวกปากดูดได้เช่นกัน

อ้างอิงข้อมูลจาก

โครงการวิจัย “อิทธิพลของซิลิกอนที่มีต่อการเข้าทาลายของหนอนกอลายจุดเล็ก , Chilo infuscatellus Snellen ในอ้อย”

หัวหน้าโครงการ : ประกาย ราชณุวงษ์
สนับสนุนโดย : สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)

เรียบเรียง บุษยา เกรย์
กราฟิก พิชญาภา นาคทับที

 

 

 

00:00
00:00
Empty Playlist