RE cafe-5-11

หมอกควันไฟป่า ปัญหาที่เวียนซ้ำของภาคเหนือ

ในช่วงมกราคมถึงเมษายนของทุกปี พื้นที่ภาคเหนือของไทยมักประสบปัญหาหมอกควัน สาเหตุหลักเกิดจากการเผาพื้นที่การเกษตร วัชพืชริมทาง ไฟป่า และการเผาในชุมชน ก่อให้เกิดหมอกควัน ฝุ่นละออง เถ้า และเขม่าควัน ประกอบกับลักษณะภูมิประเทศเป็นแอ่งกระทะ สภาพอากาศแห้งและนิ่ง ทำให้ฝุ่นละอองแขวนลอยอยู่ในบรรยากาศ ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขอนามัยของประชาชน บดบังทัศนวิสัย และส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยว

นอกจากนั้นในช่วงเวลาเดียวกันยังพบการเพิ่มขึ้นของจุดความร้อน (Hot-spot) ในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (Greater Mekong Subregional : GMS – ประกอบด้วย 6 ประเทศ ไทย เมียนมาร์ สปป.ลาว กัมพูชา และจีน (ยูนนาน)) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของมลพิษหมอกควันข้ามแดน

ผศ.ดร. สมพร จันทระ หัวหน้าศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ดำเนินการวิจัย “โครงการติดตามตรวจสอบการเผาในที่โล่งภาคเหนือของประเทศไทย สำหรับประเมินการปล่อยและการเคลื่อนที่ของมลพิษทางอากาศ เพื่อวางแผนการจัดการปัญหาหมอกควัน” ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) เปิดเผยถึงข้อค้นพบจากงานวิจัยดังกล่าวจากการติดตามการเผาในที่โล่งในพื้นที่ภาคเหนือ 9 จังหวัดโดยสรุป คือ

การเผาชีวมวลในพื้นที่เกษตร

มีการเผาทุกเดือนในช่วงฤดูแล้ง ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเมษายนของทุกปี พื้นที่ที่พบการเผาชีวมวลในพื้นที่เกษตรมากที่สุด คือ จังหวัดน่าน และจังหวัดพะเยา

การเผาชีวมวลในพื้นที่ป่า

มักเกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน โดยจะมีการเผามากที่สุดในเดือนมีนาคม จังหวัดที่พบว่ามีการเผาชีวมวลในพื้นที่ป่ามากที่สุด คือ จังหวัดแม่ฮ่องสอนและจังหวัดเชียงใหม่ เนื่องจากที่มีพื้นที่ป่าเป็นจำนวนมาก

สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจ คือ การกระจายเชิงพื้นที่ของการเผาในที่โล่ง มีความสอดคล้องกับลักษณะการใช้ที่ดิน จากการวิเคราะห์ข้อมูลภาพถ่าย ‘ดาวเทียมแลนด์แซท’ ย้อนหลัง 10 ปี ในช่วง ปี พ.ศ. 2549 – 2558 พบว่า มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินอย่างเห็นได้ชัด “พื้นที่ป่ามีปริมาณลดลงกว่า 14,000 ตารางกิโลเมตร ขณะที่พื้นที่เกษตรมีปริมาณเพิ่มขึ้นเกือบ 13,000 ตารางกิโลเมตร แสดงให้เห็นถึงการเพิ่มขึ้นของพื้นที่เกษตรบนที่สูงได้อย่างชัดเจน”

 

 อ้างอิงข้อมูลจาก

“โครงการติดตามตรวจสอบการเผาในที่โล่งภาคเหนือของประเทศไทย สำหรับประเมินการปล่อยและการเคลื่อนที่ของมลพิษทางอากาศ เพื่อวางแผนการจัดการปัญหาหมอกควัน”

  • นักวิจัย : ผศ.ดร. สมพร จันทระ หัวหน้าศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • สนับสนุนโดย : สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)
00:00
00:00
Empty Playlist