New bio-8-10

สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก (Amphibians)

ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่มีการค้นพบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกชนิดใหม่ของโลกอยู่บ่อยครั้ง หนึ่งในนั้นคือการค้นพบสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจำนวน 1 สกุลใหม่ของโลก (New genus) และ 2 ชนิดพันธุ์ใหม่ (New species) ได้แก่ อึ่งถ้ำตะนาวศรี (Siamophryne troglodytes) และอึ่งกรายตะนาวศรี (Leptobrachium tenasserimense) ถือเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่และสมบัติล้ำค่าของประเทศไทยที่สามารถใช้ในการศึกษาในแง่มุมต่าง ๆ ในอนาคต

“อึ่งถ้ำตะนาวศรี” (Tenasserim cave frog) เป็นอึ่งขนาดเล็กลำตัวสีน้ำตาลไหม้ปนแดงเรื่อ มีแขนขายาว ผิวหนังค่อนข้างเรียบลื่น แต่ในเพศผู้มีตุ่มสากกระจายทั่วตั้งแต่แขน ขาและตามตัว ท้องค่อนข้างใสมีสีเทาอ่อนๆ เพศผู้ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ มีสีแดงสดบริเวณท้องและคางตาโปนโต ปากค่อนข้างแคบเล็ก นิ้วตีนยาว ปลายนิ้วแผ่แบนออกเป็นแว่นดูด นิ้วตีนหลังไม่มีแว่นดูดและไม่มีพังผืดระหว่างข้อนิ้ว ขณะที่อึ่งวัยเด็กมีสีสันคล้ายตัวเต็มวัย

อึ่งถ้ำตะนาวศรี (Tenasserim cave frog)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Siamophryne troglodytes

อาศัยในป่าดิบแล้งบริเวณที่มีขาหินปูนและถ้ำในช่วงฝนตกหนักอาจพบออกมาหากินบริเวณนอกถ้ำ มักพบเกาะปืนป่ายตามผนังถ้ำโดยซ่อนตัวในรอยแยกของหินงอกหินย้อยและตามรอยแตกที่มีน้ำขังหรืออาจพบใต้กองใบไม้ร่วงทับถมนอกถ้ำ ในช่วงที่มีอากาศชื้นสูงเมื่อพบตัวมักกระโดดหนีลงไปในซอกหลืบหรือใต้กองใบไม้กินแมลงขนาดเล็ก เช่น แมลงห้างดีด จนถึง มด และ ปลวก ตัวอย่างตันแบบ (Holotype) ถูกค้นพบและสำรวจบริเวณอำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี จากการสำรวจพบการแพร่กระจายของอึงถ้ำตะนาวศรีเฉพาะในบุริเวณอำเภอไทรโยคเท่านั้น ซึ่งมีประชากรค่อนข้างน้อย

“อึ่งกรายตะนาวศรี” (Tenasserim litter frog) จัดเป็นอึ่งกรายขนาดกลาง ลำตัวมีสีน้ำตาลอมเทาหรือเทาอ่อน ๆ ตามตัวและบนหัวมีลายแต้ม สีคล้ำ รูปร่างไม่แน่นอน แขนและขามีลายบั้งสีเข้มพาดเฉียง ใต้คางและท้อง มีสีคล้ำหรือสีเข้ม คล้ายร่างแห ใต้โคนขาหลัง แขนและท้องมีสีน้ำเงินหรือสีฟ้าสว่าง หัวโต ปากกว้างใหญ่ ดวงตาสีดำ ครึ่งตาบนมีสีขาวอมฟ้าหรือสีฟ้าสด ขอบปากมีลายบังจางๆ แผ่นหูไม่ชัดเจนและมีสีคล้ำ ผิวหนังตามตัวเรียบ นิ้วตีนไม่ปรากฏพังผืด กบวัยเด็กมีสีสันคล้ายตัวเต็มวัย แต่ระยะลูกอ๊อดมีลักษณะคล้ายอึ่งกรายลายเลอะ Leptobrachium smithi

อึ่งกรายตะนาวศรี (Tenasserim litter frog)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Leptobrachium tenasserimense

อึ่งกรายตะนาวศรีเมื่อรู้สึกตื่นกลัว เครียด ระวังภัย
ลำตัวจะกลายเป็นสีดำสนิทจนยากที่จะพบเจอ

แหล่งที่อยู่อาศัยของอึ่งกรายตะนาวศรีพบในป่าดิบแล้ง จนถึงปาดิบเขาระดับต่ำ ตั้งแต่ความสูง 500 – 1200 เมตรจากระดับน้ำทะเล อาศัยตามพื้นปาตามกองใบไม้ก้อนหินขนาดใหญ่หรือตามใต้กอไผ่ยักษ์ ใกล้ลำห้วยน้ำไหลเอื่อยที่มีลักษณะค่อนข้างราบและมีพื้นเป็นทรายปนกรวด ตัวอย่างต้นแบบ (Holotype) ถูกค้นพบและสำรวจบริเวณเทือกเขาแหลมสันแดนไทย-พม่า ในเขตอำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี พบแพร่กระจายในเขตตอนกลางของเทือกเขาปิล๊อก (Biluagtoung) ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มเทือกเขาตะนาวศรีในเขตไทยและประเทศพม่า เขาพะเนินทุ่งและเขางะงัน-นิวยวกตอง ในเขตอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งเป็นกลุ่มป้าขนาดใหญ่ต่อเนื่องลงมาจากชุดเขาปีล๊อก อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี

ปาดเขียวตีนแดง (Jade flying frog)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Rhacophorus prominanus 

อ้างอิงข้อมูลจาก

โครงการวิจัยเรื่อง
“การศึกษาความหลากหลายของสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกในบริเวณภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศไทย”

ดำเนินการโดย
ผศ.ดร.ฉัตรมงคล สุวรรณภูมิ
สาขาวิชาการประมง คณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยพะเยา และคณะนักวิจัย

00:00
00:00
Empty Playlist